Uchwałą nr XXIV/180/2025 Rady Gminy Nowosolna z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny dla Gminy Nowosolna na lata 2026-2028

Uchwała nr XXIV/180/2025
Rady Gminy Nowosolna

z dnia 26 listopada 2025 r.

w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Wspierania Rodziny dla Gminy Nowosolna
na lata 2026-2028

Załącznik do uchwały Nr XXIV/180/2025
Rady Gminy Nowosolna
z dnia 26 listopada 2025 r.

Gminny Program Wspierania Rodziny dla Gminy Nowosolna
na lata 2026-2028

Łódź, 2025 r.

Spis treści

I.  Wstęp         

II.        Podstawa prawna       

III.      Diagnoza społeczna   

IV.       Analiza SWOT           

V.        Zasoby i możliwości rozpoznane na terenie gminy Nowosolna        

VI.       Odbiorcy programu    

VII.     Koordynator,  realizator i partnerzy programu          

VIII.    Cel główny programu 

IX.       Cele szczegółowe programu  

X.        Źródło finansowania programu         

XI.       Efekty i rezultaty programu   

XII.     Termin realizacji zadań          

XIII.    Monitoring i ewaluacja          

XIV.    Podsumowanie           

XV.     Spis tabel        

I.  Wstęp

Zgodnie z art. 176 pkt. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 49 ); do zadań własnych gminy należy m. in. opracowywanie i realizacja trzyletniego gminnego programu wspierania rodziny. W świetle założeń ustawy, pomoc dziecku i rodzinie powinna mieć charakter kompleksowy, interdyscyplinarny i być udzielana przez właściwych specjalistów w ramach zintegrowanego, lokalnego programu.

Głównym założeniem i istotą systemowych rozwiązań jest obowiązek wspierania rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo wychowawczych, który spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz organach administracji rządowej. Jest to istotne zadanie dotyczące funkcjonowania rodziny oraz wypełniania przez nią ról i obowiązków. Działania kierowane do rodzin mają na celu wsparcie, rozwój i wzmacnianie więzi ze środowiskiem.

Rodzina stanowi podstawową i najważniejszą jednostkę życia społecznego, odpowiedzialną za wychowanie, opiekę oraz socjalizację młodego pokolenia. To na osobach dorosłych ciąży obowiązek zapewnienia dzieciom właściwych warunków do opieki i harmonijnego rozwoju.

Współczesna rodzina styka się z wieloma problemami w codziennym funkcjonowaniu, należą do nich: uzależnienia, przemoc, niepełnosprawność, bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych oraz bezrobocie. Wzrost konsumpcji oraz podnoszące się standardy życia sprawiają, że współczesne rodziny muszą stawić czoła coraz większym wymaganiom finansowym. Te zmiany często prowadzą do osłabienia więzi emocjonalnych i pogorszenia relacji między członkami rodziny. W rezultacie może dochodzić do zaniedbywania obowiązków rodzicielskich, co niejednokrotnie skutkuje problemami wychowawczymi, trudnościami w małżeństwach, a także zwiększonym ryzykiem sięgania po substancje psychoaktywne, jak alkohol czy narkotyki. Wszystkie te problemy mogą prowadzić do dysfunkcji i dezorganizacji życia społecznego i rodzinnego. Niemożność poradzenia sobie z istniejącymi, często powiązanymi ze sobą problemami powoduje konieczność podjęcia działań pomocowych.

Celem programu jest szeroko rozumiana pomoc rodzinie wychowującej dziecko, a przede wszystkim wsparcie rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu ról opiekuńczo wychowawczych. Zadania Programu zakładają działania zorientowane na zabezpieczenie potrzeb, tworzenie pozytywnego środowiska wychowawczego, poprawę jakości życia rodzin i dzieci, jak również podejmowanie interwencji objęcie opieką dzieci w sytuacjach zagrożenia ich dobra i bezpieczeństwa.

Głównym założeniem Gminnego Programu Wspierania Rodziny w Gminie Nowosolna na lata 2026-2028, zwanego dalej Programem, jest wsparcie rodziny biologicznej w wywiązywaniu się z zadań wobec dziecka, w jej własnym środowisku, na wczesnym etapie zdiagnozowania sytuacji problemowych.

Program skupia się przede wszystkim na wsparciu świadczonym na rzecz rodzin poprzez pomoc społeczną i instytucje wspierające. Włączanie się w życie rodzinne instytucji takich jak: Ośrodek Pomocy Społecznej, placówki oświatowe, Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Zespół Interdyscyplinarny, policja, służba zdrowia, asystenci rodziny, kuratorzy, Kościół i organizacje pozarządowe, ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudności w rodzinie, co pozwoli jej lepiej funkcjonować. Zamiast zastępować rodzinę w wypełnianiu jej funkcji należy ją przede wszystkim wspierać, aby mogła prawidłowo i samodzielnie funkcjonować. Kluczowym założeniem jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i gwarancji wsparcia instytucjonalnego rodzinom zagrożonym kryzysem lub niedostatkiem. Każda rodzina w potrzebie powinna mieć pewność, że może liczyć na adekwatną pomoc ze strony odpowiednich instytucji.

Niniejszy, Gminny Program Wspierania Rodziny dla Gminy Nowosolna na lata 2026-2028 jest propozycją zintegrowanych i planowanych kierunków działań na rzecz mieszkańców naszej społeczności, zorientowaną na zbudowanie spójnego systemu pomocy rodzinie, angażującego zasoby gminy. Stanowi kontynuację idei programów wspierania rodziny realizowanych w Gminie Nowosolna w poprzednich latach. Jego założenia wpisują się również w Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Nowosolna na lata 2021 – 2027.

Program przygotowany został przez Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna.

II.  Podstawa prawna

1) Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 49 );

2) Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.);

3) Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153);

4) Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208);

5) Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 438 z późn. zm.);

6) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1673);

7) Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1512);

8) Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1338);

9) Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.);

10) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1939 z późn. zm.);

11) Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 z późn. zm.);

12) Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1829);

13) Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1243);

14) Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.);

15) Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Nowosolna na lata 2021-2027.

III.  Diagnoza społeczna

Opracowanie Programu poprzedzone zostało analizą danych z 2024 r. i/lub lata wcześniejsze, przekazanych przez jednostki zaangażowane w jego tworzenie.

Gmina Nowosolna położona jest w województwie łódzkim, w obrębie powiatu łódzkiego wschodniego, dzieli się ona na 16 sołectw. Jest to gmina wiejska o charakterze rolniczym, którą  wg. stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. zamieszkiwało 5353 osób. Na przestrzeni ostatnich 5 lat 2020-2024 zanotowano wyraźny wzrost liczby mieszkańców z 4960 na 5353 osoby (ok. 8%)

Tabela 1. Dane o sytuacji demograficznej i społecznej (stan na 31.12.2024 r.)

Źródło: Urząd Gminy Nowosolna, Powiatowy Urząd Pracy Łódź - Wschód.

Z analizy danych uzyskanych z Powiatowego Urzędu Pracy Łódź Wschód wynika, że status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych w 2024 roku posiadały 92 osoby (stan na 31.12.2024 r.). Z bezrobociem bardzo ściśle wiąże się czynnik ubóstwa.

Rozwiązywanie problemów społecznych w gminie Nowosolna to zadania, którymi zajmuje się Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna. Działania pracowników socjalnych i asystenta rodziny mają charakter interdyscyplinarny i prowadzone są we współpracy z Urzędem Gminy Nowosolna, Komendą Powiatową Policji w Koluszkach, służbą zdrowia, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie Powiatu Łódzkiego Wschodniego, gminnym Zespołem Interdyscyplinarnym, Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Punktem Konsultacyjno-Informacyjnym, placówkami oświatowymi, sądem, kuratorami, itp.

Zdecydowana większość mieszkańców samodzielnie radzi sobie z rozwiązywaniem własnych problemów. Pozostali korzystają ze wsparcia instytucji działających na rzecz rodziny. Najczęstszymi powodami występowania problemów w rodzinach są: ubóstwo, niepełnosprawność, bezrobocie, długotrwała lub ciężka choroba, bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych, potrzeba ochrony macierzyństwa, alkoholizm oraz wielodzietność. W/w obszary są głównymi powodami przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.

Analizując powody niezaradności, trudno tego nie łączyć ze zjawiskiem uzależnień, bezrobocia, przemocy domowej, problemami w wypełnianiu ról społecznych.

Tabela 2. Dane o powodach korzystania z pomocy społecznej

Źródło: Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna

Z danych własnych Ośrodka Pomocy Społecznej wynika także, że część rodzin boryka się z problemem nieprawidłowej opieki nad dziećmi lub niewydolności opiekuńczo-wychowawczej oraz zjawiskami temu towarzyszącymi tj. alkoholizmem, przemocą czy bezradnością w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i w prowadzeniu gospodarstwa domowego.

Niezrealizowane potrzeby w rodzinie prowadzą do wielu niekorzystnych sytuacji, rzutujących na funkcjonowanie dziecka. Niezabezpieczenie potrzeb dziecka staje się wówczas podstawą do umieszczenia go poza rodziną biologiczną.

Dane Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie stan na 8 lutego 2024 r wskazuje, iż na terenie Gminy Nowosolna 10 rodzin sprawuje pieczę zastępczą nad dziećmi:

- 5 rodziny spokrewnione opiekują się 12 dzieci,

- 3 rodziny niezawodowe opiekują się 3 dzieci,

- 2 zawodowe rodziny zastępcze opiekują się 5 dzieci.

Ponadto 1 dziecko z terenu gminy Nowosolna przebywa w rodzinnym domu dziecka poza województwem łódzkim a 2 dzieci z terenu gminy przebywa w placówce  opiekuńczo – wychowawczej na terenie powiatu pabianickiego (jedno od 28.03.2017 r., drugie od 04.12.2024 r. ).

Wśród tych rodzin zastępczych Gmina pokrywa koszty utrzymania 10 dzieci, zgodnie z obowiązkiem ustawowym:

- 10% kosztów utrzymania w pierwszym roku pobytu dziecka w pieczy,

- 30% kosztów utrzymania w drugim roku pobytu dziecka,

- 50% kosztów utrzymania w trzecim i następnych latach pobytu dziecka w pieczy zastępczej.

Od 2012 r. z rodzinami z terenu Gminy Nowosolna współpracuje asystent rodziny. W 2024 r. wsparciem asystenta rodziny było objętych 6 rodzin, w których wychowywało się 9 dzieci: 3 rodziny z 2 dzieci, 3 rodziny z 1 dzieckiem.

Z usług asystenta 4 rodziny korzystały powyżej 12 miesięcy, a 2 poniżej roku. Z końcem 2024 r. została zakończona współpraca asystenta z 4 rodzinami, w przypadku 3 rodzin osiągnięto cel, a z 1 rodziną z powodu zmiany miejsca zamieszkania  (wyprowadziła się poza teren gminy).

W 3 rodzinach zastosowany był środek zapobiegawczy w formie dozoru kuratora Sądu Rejonowego. Asystent objął opieką rodziny ze względu na problemy opiekuńczo - wychowawcze z dziećmi, niepełnosprawność, alkoholizm i podejrzenie stosowania przemocy.

Ośrodek Pomocy Społecznej i Zespół Interdyscyplinarny kierował wnioski do Sądu Rodzinnego o wgląd w sytuację 4 rodzin z dziećmi (dane na dzień 31.12.2024 r.).

Z danych Zespołu Interdyscyplinarnego wynika, że w 2024 r. w 11 rodzinach wszczęta została procedura „Niebieskiej Karty”, z czego w 5 rodzinach z dziećmi.

W Punkcie Konsultacyjno-Informacyjnym działającym w Plichtowie w 2024 r. udzielono 192 porad indywidualnych dla 34 osób. Konsultacje udzielane były z powodu różnych problemów w rodzinie tj.: problemy alkoholowe, problemy współuzależnienia, przemocy w rodzinie, problemy wychowawcze, małżeńskie i zdrowotne.

Ponadto Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w latach 2022-2024 przeprowadziła rozmowy z 44 osobami nadużywającymi alkoholu, co zaowocowało złożeniem 18 wniosków do Sądu o zobowiązanie do podjęcia leczenia odwykowego.

Jak wynika z danych udostępnionych z Urzędu Gminy Nowosolna (Stanowisko ds. oświaty i wychowania) w 2024 r. na terenie gminy funkcjonowały 2 szkoły podstawowe z oddziałami przedszkolnymi dla których gmina była organem prowadzącym i 1 szkoła podstawowa z oddziałami przedszkolnymi dla której gmina była organem dotującym. W roku szkolnym 2023/2024 do szkół podstawowych w Starych Skoszewach i w Lipinach uczęszczało łącznie 455 dzieci a do oddziałów przedszkolnych łącznie 208 dzieci. Przy szkołach działały świetlice i prowadzone były stołówki szkolne.

Zatrudnionych zostało 73 nauczycieli na pełny etat i 7 na niepełny, z czego 1 osoba przebywała na urlopie zdrowotnym.

W ramach udzielania wsparcia w placówkach oświatowych zatrudnionych było:

W Szkole Podstawowej w Lipinach: pedagog – 1 etat, psycholog – 1 etat, logopeda – 0,75 etatu, terapeuta pedagogiczny – 1 etat, pedagog specjalny – 0,56 etatu, nauczyciel współorganizujący proces kształcenia – 2 nauczycieli na ½ etatu, czyli realizowany jest 1 etat.

W Szkole Podstawowej w Starych Skoszewach: pedagog – 1 etat, psycholog – 1 etat, logopeda – 1 etat, terapeuta pedagogiczny – 0,3 etatu, pedagog specjalny 0,76 etatu, nauczyciel współorganizujący proces kształcenia – 3 etaty (stan na 1.09.2024 r.). W szkołach nie ma barier architektonicznych dla dzieci z niepełnosprawnościami. Dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dowożone były transportem gminnym do szkół specjalnych na terenie Łodzi lub Brzezin.

Gmina w ramach wsparcia udzieliła pomocy w formie stypendium szkolnego dla 10 uczniów, z zasiłku szkolnego nie skorzystał nikt (brak wniosków). Od 2017 r. przyznawane są stypendia Wójta Gminy Nowosolna dla uzdolnionych uczniów za wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne i sportowe. W roku 2024 stypendium otrzymało 35 uczniów.

W 2024 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna w ramach realizacji programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" refundował obiady w szkole i przedszkolu dla 13 dzieci z najuboższych rodzin.

Do 30 maja 2022 r. w ramach programu rządowego „Pomoc państwa w wychowywaniu dzieci” (tzw. „500+” realizowanego od 2016 r., tzw. „800+” od 1.01.2024 r.) świadczenie wychowawcze otrzymało 1048 dzieci na kwotę: 2 625 977,00 zł., do końca maja 2022 r. świadczenie realizowane było przez Ośrodek Pomocy Społecznej, od czerwca 2022 r. wypłaty z tytułu programu zrealizuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W 2024 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna wydał 30 Kart Dużej Rodziny dla 13 rodzin. W stosunku do 2023 roku liczba osób zainteresowanych/uprawnionych wydaniem KDR zmalała (w 2023 r. wydano 68 Kart Dużej Rodziny dla 29 rodzin). Spowodowane jest to faktem, że większość rodziców, którzy mieli na utrzymaniu łącznie nie mniej niż 3 dzieci składali wnioski w latach poprzednich, natomiast rodzin wielodzietnych na terenie gminy nie przybywa.

Diagnozowanie potrzeb rodzin z dziećmi odbywa się w sposób ciągły i pozwala na wskazanie form pomocy niezbędnych dla rodzin znajdujących się w sytuacjach zagrożenia i kryzysu. Znajomość potencjału i dostępność usług daje możliwość formułowania celów i zadań, które mogą stanowić spójny system działania na rzecz rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu swoich funkcji opiekuńczo-wychowawczych.

IV.  Analiza SWOT

Na podstawie przeprowadzonej diagnozy sytuacji demograficznej i społecznej w Gminie Nowosolna w zakresie organizacji systemu opieki nad dzieckiem oraz wsparcia rodziny, dokonano analizy SWOT, wskazując mocne i słabe strony oraz szanse i zagrożenia, tj. czynniki wewnętrzne i zewnętrzne mające wpływ na funkcjonowanie rodzin.

V.  Zasoby i możliwości rozpoznane na terenie gminy Nowosolna

1. W ramach opieki przedszkolnej funkcjonują 2 szkoły podstawowe z oddziałami przedszkolnymi dla których gmina jest organem prowadzącym i 1 szkoła podstawowa z oddziałami przedszkolnymi dla której gmina jest organem dotującym.

2. Trwa budowa nowoczesnego kompleksu edukacyjno-kulturalno-sportowego, który połączy żłobek, przedszkole, boisko i place zabaw (planowane ukończenie inwestycji I połowa 2027 r.). Placówka będzie miała za zadanie pomoc rodzicom najmłodszych dzieci z terenu gminy Nowosolna w zapewnieniu opieki dziennej i umożliwienie podjęcia aktywności zawodowej.

3. Gminny Zespół Interdyscyplinarny jest powołany zarządzeniem Wójta Gminy Nowosolna. W jego skład wchodzą przedstawiciele różnych instytucji: pomocy społecznej, oświaty, służby zdrowia, policji i sądu a także przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Podstawowym zadaniem Zespołu jest analiza problemu przemocy w rodzinie, diagnozowanie sytuacji, inicjowanie działań niwelujących negatywne sytuacje, monitoring środowisk zagrożonych przemocą.

4. Ochronę zdrowia mieszkańcom gminy zapewniają 2 placówki służby zdrowia zlokalizowane na obszarze dawnej Nowosolnej (obecnie osiedla m. Łódź) usytuowane poza administracyjnymi granicami gminy: Centrum Medyczne „Medarmed - Nowosolna” przy ul. Hiacyntowej 4 oraz NZOZ przy ul. Jugosłowiańskiej 16, oraz 1 nowa placówka mieszcząca się na terenie gminy Nowosolna w Kalonce przy ul. Rumiankowej 1a, „Rumiankowa Medical Clinic”. Placówki realizują działania w zakresie profilaktyki i zapobiegania negatywnym skutkom na rzecz ochrony zdrowia dzieci i rodzin. Współpraca z lekarzami rodzinnymi oraz pielęgniarkami środowiskowymi przekłada się na efektywność działań. Szkoły zapewniają  dyżur  pielęgniarki z ww. ośrodków.

5. Komenda Powiatowa Policji w Koluszkach (Posterunek Policji w Andrespolu) współpracuje z pracownikami pomocy społecznej oraz pedagogami szkolnymi. Istotą współpracy są działania edukacyjne i osłonowe adresowane do dzieci i młodzieży oraz ich opiekunów. Funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji podejmują interwencje w sytuacjach zgłaszanej przemocy domowej.

6. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych  realizuje zadania w ramach profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień, określone w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Nowosolna na lata 2026-2029. Działania jakie podejmują członkowie Komisji mają na celu zwiększenie świadomości osób zagrożonych uzależnieniem i współuzależnionych, poszukiwania dróg pomocy i wsparcia, edukacji  dzieci i młodzieży w zakresie negatywnych skutków problemu uzależnienia od alkoholu lub środków psychotropowych. Członkowie Komisji współpracują z kadrą pedagogiczną placówek oświatowych w zakresie realizacji programów profilaktycznych, jak również z kadrą ośrodka pomocy społecznej w zakresie profilaktyki oraz realizacji wypoczynku letniego.

Współpraca z przedstawicielami Policji, pedagogami, psychologami ma na celu wzmocnienie rodzin i przeciwdziałanie zjawiskom niepożądanym (profilaktyka uzależnień, przeciwdziałanie przemocy, nauka alternatywnych form spędzania czasu wolnego, tolerancji i otwartości na inność).

7. Rolą placówek kulturalno-oświatowych, Parafii i NGO jest szeroko rozumiana integracja i reintegracja członków społeczności lokalnej, promowanie wartości rodziny, a także  wzmacnianie więzi rodzinnych i międzypokoleniowych.

8. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Koluszkach diagnozuje deficyty w rozwoju psychospołecznym najmłodszych mieszkańców gminy Nowosolna i wskazuje możliwości ich przezwyciężenia. Od września 2025 r w miejscowości Kalonka, w placówce Świetlicy Pod Kasztanami funkcjonuje Punkt zamiejscowy poradni w którym konsultacji udziela psycholog, pedagog oraz logopeda.

9. Dorośli mieszkańcy gminy, którzy borykają się z problemami w swoich rodzinach, mogą korzystać ze wsparcia psychologa terapeuty w Punkcie Konsultacyjno-Informacyjnym usytuowanym w Gminno Parkowym Centrum Kultury i Ekologii w Plichtowie.

10. Współpraca z Sądem Rejonowym dla Łodzi Widzewa (Wydział Rodzinny i Nieletnich) odbywa się poprzez sygnalizowanie zdiagnozowanych problemów i potrzeb wglądu w sytuację rodzin z dziećmi, systematyczne monitorowanie sytuacji, wymianę informacji oraz współpracę z kuratorami zawodowymi i społecznymi. Niniejsze działania mają na celu korektę zachowań niepożądanych u dorosłych członków rodziny i utrzymanie pełni praw rodzicielskich.

11. Instytucją, która na co dzień współpracuje z rodzinami zagrożonymi wykluczeniem społecznym, przeżywającymi trudności w wypełnianiu ról społecznych, borykającymi się z innymi dysfunkcjami jest Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna. W ramach pracy socjalnej pracownicy udzielają klientom pomocy w zakresie realizacji podstawowych funkcji społecznych, kierują po wsparcie do specjalistów, wspierają w czynnościach dnia codziennego ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa i dobra dzieci. W pracy z rodziną wykorzystuje się wiele metod i narzędzi, które pozwalają na wzmacnianie tych rodzin w ich codziennym życiu. Pracownicy ośrodka poza pracą socjalną pełnią również funkcję członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, członków Zespołu Interdyscyplinarnego.

12. W Ośrodku Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna zatrudniony jest asystent rodziny, którego zadaniem jest motywowanie oraz wspieranie rodziców niewydolnych wychowawczo. Głównym celem pracy asystenta rodziny jest praca z rodziną, mająca na celu osiągnięcie właściwej stabilności życiowej, a także możliwości wzięcia odpowiedzialności za własny los. Nadrzędnym zadaniem asystenta rodziny jest motywowanie rodzin dysfunkcyjnych do podejmowania działań mających na celu prawidłowe wypełnianie funkcji wychowawczych, socjalizacyjnych i opiekuńczych.

VI.  Odbiorcy programu

Program skierowany jest do wszystkich rodzin i dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Nowosolna, a w szczególności:

·dzieci i młodzieży, którzy pozbawieni są właściwej opieki, pomocy i wsparcia, ze strony rodziny i najbliższych. Małoletnich, zagrożonych umieszczeniem w pieczy zastępczej oraz rodzin biologicznych, których dzieci zostały umieszczone w pieczy zastępczej;

·członków rodzin zamieszkałych na terenie Gminy Nowosolna doświadczających trudności w sferze opiekuńczo-wychowawczej;

·rodzin, którym zostały ograniczone lub odebrane prawa rodzicielskie;

·rodzin wieloproblemowych, dotkniętych przemocą, uzależnieniami, bezrobociem i innymi trudnościami;

·instytucji działających na rzecz rodzin, dziecka oraz ich otoczenia.

VII.  Koordynator,  realizator i partnerzy programu

Koordynatorem programu jest Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna.

Realizatorem programu jest Ośrodek Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna we współpracy z:

1) pracownikami placówek oświatowych;

2) Urzędem Gminy Nowosolna (właściwe stanowiska);

3) Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA);

4) Zespołem Interdyscyplinarnym (ZI);

5) Komendą Powiatową Policji powiatu łódzkiego wschodniego w Koluszkach i Posterunkiem Policji w Andrespolu (Policja);

6) Punktem Konsultacyjno-Informacyjnym (psychologiem terapeutą);

7) Przedstawicielami służby zdrowia;

8) Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną w Koluszkach (PPP);

9) Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego (PCPR);

10) Sądem Rejonowym dla Łodzi Widzewa (kuratorzy zawodowi i społeczni);

11) Powiatowym Urzędem Pracy  Łódź - Wschód;

12) Instytucjami kultury (Gminno Parkowe Centrum Kultury i Ekologii  w Plichtowie, Gminną Biblioteką Publiczną);

13) Kościołem i związkami wyznaniowymi (parafie);

14) Stowarzyszeniami i Organizacjami Pozarządowymi (NGO);

15) Innymi instytucjami i podmiotami publicznymi działającymi na rzecz dziecka i rodziny.

Realizacja Programu polegać będzie na zasadach współdziałania w koalicji z partnerami środowiska lokalnego, tj. instytucjami państwowymi, samorządowymi, ochroną zdrowia, organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami, które specjalizują się w działaniach na rzecz dziecka i rodziny. Dzięki wspólnie podejmowanym działaniom wypracowane zostaną odpowiednie warunki i możliwości do wszechstronnej i skutecznej pomocy rodzinie. Przy realizacji działań podmioty i partnerzy powinni kierować się ideą wsparcia rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, w pokonywaniu barier i trudności w wypełnianiu zadań opiekuńczo – wychowawczych.

Dobro rodziny i dziecka winno stanowić najważniejszy cel działań podejmowanych w ramach niniejszego Programu. Realizowane działania powinny uwzględniać indywidualne potrzeby dziecka.

VIII.  Cel główny programu

Wsparcie rodzin poprzez prowadzenie działań i tworzenie warunków sprzyjających prawidłowemu wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, oraz realizowanie polityki na rzecz wzmacniania rodziny.

IX.  Cele szczegółowe programu

1. Promowanie wartości rodziny.

2. Wspieranie rodziny w prawidłowym funkcjonowaniu - zapewnienie stabilizacji i poczucia bezpieczeństwa socjalnego.

3. Zapewnienie niezbędnych zasobów ludzkich, organizacyjnych i finansowych w utrzymaniu systemu wspierania rodziny.

X.  Źródło finansowania programu

W realizacji działań programowych stosowane będą mechanizmy finansowe pozwalające na jak najskuteczniejsze i najpełniejsze wykonywanie założonych zadań. Szczególne znaczenie ma tu wkład finansowy, który pozwala na zaangażowanie środków pochodzących z różnych źródeł:

1. budżet gminy Nowosolna

2. budżet państwa - dotacje celowe na dofinansowanie zadań własnych gminy

3. fundusz pracy

Trudno wskazać kwoty środków finansowych związanych z realizacją programu, gdyż są one, przyznawane corocznie i w różnej wysokości. Planowanie wydatków na poszczególne działania dokonywane jest po uzyskaniu informacji o wielkości środków przyznanych na dany rok.

Na realizację Programu w roku 2026 przewidziano w budżecie m.in. następujące środki finansowe:

- Rozdział 85504 – wspieranie rodziny (finansowanie zatrudnienia asystenta rodziny) 24 340,00 zł

- Rozdział 85508 – rodziny zastępcze (odpłatność za pobyt w rodzinach zastępczych) 82 800,00 zł

- Rozdział 85510 – działalność placówek opiekuńczo – wychowawczych (odpłatność za pobyt w placówce) 65 000,00 zł.

Wydatki poniesione na realizację zadań w 2026 roku będą podstawą do określenia rzeczywistych kosztów i zaplanowania budżetu na lata 2027 – 2028.

XI.  Efekty i rezultaty programu

Realizacja Gminnego Programu Wspierania Rodziny dla Gminy Nowosolna na lata 2026 – 2028 ma na celu pomoc rodzinom przeżywającym trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo – wychowawczej. Aktualna sytuacja rodziny może ulec zmianie a wspólnie podjęte działania mogą doprowadzić do pożądanej zmiany w funkcjonowaniu rodziny, w celu  zabezpieczenia  potrzeb dziecka.

Spodziewanym efektem realizacji Programu ma być:

1. Poprawa funkcjonowania rodzin przeżywających trudności, zagrożonych marginalizacją,

2. Polepszenie sytuacji dziecka i rodziny,

3. Wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa rodziny, więzi rodzinnych,

4. Zabezpieczenie podstawowych potrzeb socjalno-bytowych rodzin,

5. Zwiększenie poczucia bezpieczeństwa socjalnego dzieci i rodzin,

6. Zwiększenie dostępności rodzin do poradnictwa (w tym specjalistycznego), zwiększenie świadomości korzyści płynących ze wsparcia specjalistów,

7. Ochrona dzieci przed umieszczeniem w pieczy zastępczej,

8. Ograniczenie zjawiska niedostosowania społecznego,

9. Zminimalizowanie negatywnych zachowań (w tym przemocowych) oraz stworzenie skutecznego systemu wsparcia dla rodziny i dziecka,

10. Wykorzystanie istniejących zasobów i integracja działań instytucji działających na rzecz poprawy funkcjonowania dzieci i rodziny,

11. Wzrost kompetencji rodzin, poprawa w wypełnianiu ról społecznych.

XII.  Termin realizacji zadań

Poszczególne zadania będą realizowane w trybie ciągłym, w latach 2026-2028, w miarę uzyskiwania środków finansowych na realizację poszczególnych zadań, zgodnie z potrzebami pojawiającymi się w środowisku lokalnym.

XIII.  Monitoring i ewaluacja

Realizacja Gminnego Programu Wspierania Rodziny została zaplanowana na lata 2026-2028. Jest to dokument otwarty i długofalowy, który będzie podlegał ewaluacji w zależności od występujących potrzeb rozpoznawanych i ustalanych przez podmioty zajmujące się sprawami rodziny.

Monitoring będzie polegał na pozyskiwaniu informacji oraz gromadzeniu i analizowaniu danych od podmiotów realizujących poszczególne zadania, co umożliwi wgląd w zakres podejmowanych działań, ich analizę oraz ocenę skuteczności.

Sprawozdania z realizacji zadań Programu przez poszczególne podmioty będą składane do 15 lutego każdego roku do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Nowosolna. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej przekaże sprawozdanie do Wójta Gminy Nowosolna do 31 marca każdego kolejnego roku okresu jego obowiązywania, zgodnie z art. 179 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Sporządzanie przez Ośrodek Pomocy Społecznej sprawozdań rzeczowo – finansowych z zakresu wspierania rodziny oraz przekazywanie ich wojewodzie w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego o którym mowa w art. 187 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Analiza i ocena zebranych informacji zostanie przeprowadzona po zakończeniu realizacji Programu. Pozwoli ona na planowanie dalszych działań oraz doskonalenie działań dotychczas ustalonych.

XIV.  Podsumowanie

Gminny Program Wspierania Rodziny w Gminie Nowosolna na lata 2026-2028 zakłada stworzenie jak najlepszych warunków dla poprawy jakości życia rodzin, w szczególności dzieci. Celem działalności profilaktycznej jest zapobieganie negatywnym skutkom, działając w myśl zasady, że „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Powinno się promować działania profilaktyczne ukierunkowane na wspieranie rodzin dysfunkcyjnych i zmagających się z trudnościami opiekuńczo-wychowawczymi. Niezbędna jest ścisła współpraca i komunikacja pomiędzy instytucjami oraz wypracowanie sprawnego systemu komplementarnych działań wpływających na poprawę sytuacji dzieci i rodzin w gminie. Tak rozumiany Program może stanowić pełne, kompleksowe ujęcie takiego systemu. Zaplanowane działania w ramach niniejszego Programu będą mogły wpłynąć na przerwanie zjawiska dziedziczenia niskich kompetencji wychowawczych i wzorców patologicznych. Zaznaczyć należy że sukces lub jego brak w dużej mierze zależny jest od zaangażowania samych członków rodzin i ich motywacji do wprowadzania zmian.

XV.  Spis tabel

Tabela 1. Dane o sytuacji demograficznej i społecznej (stan na 31.12.2022 r.)

Tabela 2. Dane o powodach korzystania z pomocy społecznej